گرو.ه فرهنگی «سراج24»، یکی از مهمترین وقایع دوران جنگ تحمیلی، واقعه سقوط و فتح دوباره شهر مقاوم خرمشهر است.
چه در زمانی که خرمشهر دفاع جانانهای در برابر نیروهای عراقی داشت و چه در زمان فتح دوباره آن، اتفاقهایی رخ داده که هر کدام داستانی است که از دلاوریهای رزمندگان اسلام حکایت دارد. هر چند که فیلمهایی با موضوع خرمشهر در سینمای ایران ساخته و روی پرده رفته است، اما این چند فیلم نتوانستند سلحشوری مردان ایران زمین را به تصویر بکشند. متأسفانه در حال حاضر، سینمای دفاع مقدس، حضوری کمرنگ در سینمای ایران دارد و موضوع خرمشهر هم از این قاعده مستثنا نیست. در آستانه سوم خرداد، روز فتح خرمشهر با محمدرضا شرفالدین، جمال شورجه و حمید بهمنی درباره فیلمهای دفاع مقدس و به ویژه موضوع خرمشهر گفتوگویی انجام دادهایم که
میخوانید:
شرفالدین: فیلمی درباره خرمشهر در انجمن دفاع مقدس ساخته میشود
محمدرضا شرفالدین از ساخت یک فیلم ویژه دفاع مقدس خبر داد.
مدیرعامل انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس در گفتوگو با «بانی فیلم» گفت: طرحی درخصوص سینمای دفاع مقدس در دست داریم که در حال حاضر فقط میتوانم در موردش بگویم که در مرحله تحقیق است.
محمدرضا شرفالدین درباره این طرح توضیح داد: این اثر یک اثر سینمایی ماندگار و برتر است که توسط یکی از چهرههای بنام سینمای ایران در دست تحقیق و نگارش است و امیدوارم بتوانیم امسال این کار را کلید بزنیم. وی درباره حضور این اثر در جشنواره فیلم فجر گفت: شاید این فیلم به جشنواره فجر هم نرسد، ولی انشاا... امسال حتماً کلید خواهد خورد.
وی در انتها درباره موضوع این فیلم افزود: این کار در مورد یکی از شخصیتهای برجسته دفاع مقدس است که خود به خود در ذیل نام آن بزرگوار نه تنها به دفاع مقدس، بلکه به خرمشهر هم پرداخته میشود.
شورجه: فیلمسازی درباره فتح خرمشهر نیاز به سرمایهگذاری کلان دارد
جمال شورجه معتقد است: فیلمسازی درباره سوم خرداد نیاز به یک سرمایهگذاری کلان و در عین حال تحقیق و پژوهش دارد.
کارگردان فیلم «سی و سه روز» دراینباره گفت: درخصوص آزادسازی خرمشهر باید عرض کنم حقیقتاً با آن حجم گستردهای که با کمک ارتش، سپاه، بسیج و ... اتفاق افتاد و آن حماسه را در تاریخ زندگی ما رقم زد، فیلمی ساخته نشده. این روز یکی از افتخارات ملی ما و یکی از روزهای درخشان تاریخ ماست که فکر نمیکنم هیچ وقت هیچ ایرانی این روز را فراموش کند. بعد از آزادسازی خرمشهر درست مثل زمان پیروزی انقلاب مردم در خیابانها جشن گرفتند. متأسفانه هم وزن این روز حماسی و بزرگ که مثل روز 22 بهمن یا روز فرار شاه از ایران است فیلمی ساخته نشده است. مسلما کار سنگین و حجیمی است و خیلی از نهادها و ارگانها باید در این فیلم عظیم و حماسی سرمایهگذاری کنند. چون هزینه بسیار بالایی میطلبد که فیلم فاخری ساخته شود.
شورجه بیان کرد: خاطرم هست چند سال پیش احمدرضا درویش شروع به انجام تحقیقات و پژوهشهایی در این زمینه کرد که فیلمی در اینخصوص بسازد که بنا به دلایلی نامعلوم این کار انجام نشد. این کار را آقای درویش میخواستند انجام دهند که با توجه به کار خوبی که در «دوئل» به لحاظ ساختار کار و توانمندهایی که از ظرفیت سینما انجام داده بودند، به نظرم میتوانستند فیلمی حماسی و عظیم هم در اینخصوص بسازند که متأسفانه روشن نشد چرا متوقف شد!
وی خاطرنشان ساخت: این کار نیاز به یک سرمایهگذاری کلان و در عین حال تحقیق و پژوهش وسیع دارد. با توجه به اینکه تمام قوای نظامی ما که هم در میادین جنگ و هم در پشتیبانی جبههها برای آزادسازی خرمشهر تلاش بسیاری کردند، اگر چنین حرکتی انجام شود یک حرکت ملی است. البته باید نهادهای ذیربط در امر فیلمسازی روی این کار متمرکز شوند و فیلمنامه این کار را توصیه کنند که نوشته شود. قطعاً کارگردانهایی در ایران هستند که میتوانند از عهده این کار بزرگ و مهم برآیند. قبل از آزادسازی چند عملیات انجام شد که بسیار حائز اهمیت است و مسلما این عملیات هم میتواند در اثری که درخصوص آزادسازی خرمشهر است به تصویر کشیده شود. درست است که 3 خرداد یک روز بود، ولی ماهها برای این روز و این آزادسازی کار اطلاعاتی، نظامی و... انجام شده بود که همه اینها میتواند مطلع ورود به آزادسازی خرمشهر باشد.
بهمنی: سینمای دفاع مقدس احتیاج به تزریق یک روح جدید دارد
حمید بهمنی گفت: فیلمسازی در زمینه آزادسازی خرمشهر نیاز به یک نگاه ملی، حماسی و نظامی دارد.
کارگردان «گلوگاه شیطان» با بیان این مطلب که برای رسیدن به یک حماسه بزرگ باید یک کار خیلی بزرگ انجام داد، افزود: اگر بخواهیم ماجرای عظیمی مثل سوم خرداد سال 61 را به صورت فیلم درآوریم حداقل باید در اندازه خودش، ساز و کار بزرگی هم ترتیب دهیم. انصافا کارهای فوقالعاده خوبی هم در این حوزه انجام دادیم، ولی در مجموع اگر بخواهیم حساب کنیم بابت عملیاتهای خاص دفاع مقدس رسما هیچ کاری انجام نشده. در حواشی جنگ، شخصیتهای جنگ و حتی مربوط به یک عملیات فیلم ساخته شده، اما راجع به خود عملیات هیچ فیلمی ساخته نشده. دلیل عمدهاش هم این است که سازوکاری که پشت سر این ماجرا نهفته باید خیلی عظیم باشد. نمیدانم شاید اطلاعات و پژوهشی که باید در حوزه دفاع مقدس داشته باشیم را به صورت حماسی نداریم.
وی ادامه داد: به خاطر دارم زمانی روی این موضوع کار میکردیم و وقتی فیلمنامهها را میخواندیم به اسم آزادسازی خرمشهر، قصههایی شبیه به قصه فیلم «روز سوم» نوشته بودند که در اصل در رابطه با سقوط خرمشهر است. مبحث آزادسازی خرمشهر کاملاً متفاوت است و نیاز به یک نگاه ملی، حماسی و نظامی دارد که باید برای رسیدن به آن مسیر زیادی را طی کنیم، هم در بخش سخت افزاری و هم نرمافزاری. مثلاً یک فیلم روسی ساخته شده که کل ارتش روسیه به آن مأمور شده است. یعنی کل ارتش و سپاه روسیه مأموریت یافتند که فیلمشان را به هر وسیلهای مثل آوردن تانک، توپ، نیروهایشان و... حمایت کنند. ما باید در ساخت فیلمهای دفاع مقدس به این نکته توجه کنیم که بخشی از آن را مختص به یک داستان ویژه کنیم و بخشی دیگر را معطوف به نشان دادن عملیات و صحنههای خاص. متأسفانه این مورد هنوز اتفاق نیفتاده و بخشی از آن مربوط به عدم تمایل هنرمندان به این حوزه است و بخشی دیگر عدم حمایت از سینمای دفاع مقدس. سینمای دفاع مقدس با وجود متولیای به نام انجمن سینمای دفاع مقدس مسیر صحیحی را بهخصوص از سال 76 به این طرف طی نکرده. متأسفانه بین فیلمهای تولیدی در این حوزه کمتر فیلم حماسی دیدهایم.
بهمنی خاطرنشان ساخت: فیلم «گلوگاه شیطان» را که خودم ساختم جزو فیلمهای حماسی سینمای جنگ است و در رابطه با بخشی از عملیات شناسایی والفجر 8 ساخته شده. ساخت یک کار بزرگ، مسلما یک همت بزرگ میطلبد. بنابراین متأسفانه سینمای ما توان تولید چنین آثاری را نه به لحاظ نرمافزاری و نه سختافزاری ندارد. کارگردان، فیلمنامهنویس، بازیگر و... خوبی در این عرصه داریم، نحوه پژوهش و تحقیقات برای رسیدن به یک فیلمنامه خوب بسیار مهیاست، اما وقتی نهادی مثل وزارت ارشاد میخواهد از چنین فیلمی حمایت کند، حداقل باید 400-500 میلیارد تومان هزینه کند تا این گونه فیلمها به تولید برسد. طبعاً چنین تولیداتی پروسه عظیمی را میطلبد که پشتوانه مجلس، دولت و... را میخواهد.
وی یادآور شد: آیا انجمن سینمای دفاع مقدس این همت را دارد که از این آثار حمایت کند؟ به اعتقاد من سالهاست که انجمن این کار را انجام نمیدهد. متولیان سینمای دفاع مقدس باید در این زمینه پاسخگو باشند. ما عملیاتهایی مثل کربلای 5، فتحالمبین و... داریم که در دانشگاههای دنیا به لحاظ نحوه موفقیت تدریس نظامی میشود، اما متأسفانه در ایران آنچنان که درخور شأنشان است به آنها پرداخته نمیشود.
در کل سینمای دفاع مقدس احتیاج به تزریق یک روح جدید دارد. ما وقتی میتوانیم سینمای دفاع مقدس را فعال کنیم که آن شور و انگیزه را در هنرمند، فیلمساز و کسانی که سیاستگذاری خاص دفاع مقدس را انجام میدهند، ایجاد کنیم. متأسفانه ما سالانه میلیاردها تومان هزینههای مختلف میکنیم، ولی حاضر نیستیم مثلاً 1000 میلیارد آن را به سینمای دفاع مقدس اختصاص دهیم. اصلاً به این توجه نمیکنیم که اگر چنین فیلمهایی ساخته شود، ما میتوانیم به نسل بعد پاسخگو باشیم. ما در برابر نسل جدید موظفیم که به آنان نشان دهیم پدران، برادران و بزرگان شما در جنگ شبیه این فیلمها عمل کردند. به هر حال باید در این زمینه تلاش کرد.
بنده به عنوان کسی که علاقهمند به سینمای دفاع مقدس است و تمام زندگی و افتخاراتم از این سینما بوده، اعتراف میکنم هنوز هیچ کاری برای سینما نکردهام. اعتراف میکنم تمام توانم را نگذاشتهام. من فیلمساز هم مقصر هستم، ولی مقصر اصلی مدیریت است که هیچ مسیری را برای کار در این عرصه باز نکرده است.
